احساس کردن اولین حرکات و لگدهای جنین، یکی از شیرینترین و البته دلهرهآورترین لحظات برای هر مادر بارداری است. با ورود به سه ماهه سوم بارداری، هر حرکت کوچک کودک شما معنای خاصی پیدا میکند. اما گاهی اوقات ممکن است احساس کنید حرکات جنین کمتر شده یا پزشک متخصص زنان برای اطمینان از سلامت کامل فرشته کوچک شما، انجام نوار قلب جنین NST را تجویز کند.
شاید با شنیدن نام “نوار قلب” کمی مضطرب شوید، اما جای هیچگونه نگرانی نیست! این تست که با نام “تست بدون استرس” (Non-Stress Test) نیز شناخته میشود، یکی از بیخطرترین، سادهترین و مهمترین روشها برای بررسی سلامت سیستم عصبی و قلب جنین شماست. در این مقاله پزشکی معتبر، قصد داریم تمام ابهامات شما را برطرف کنیم و به شما بگوییم که قبل، حین و بعد از انجام این تست چه چیزی در انتظار شماست. تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید تا با خیالی آسوده برای این بررسی مهم آماده شوید.
تست NST (نوار قلب جنین) چیست؟
کلمه NST مخفف عبارت Non-Stress Test یا تست بدون استرس است. دلیل این نامگذاری این است که در طول انجام نوار قلب جنین NST، هیچگونه دارو یا استرسی به مادر و جنین وارد نمیشود و این تست کاملاً غیرتهاجمی است.
هدف اصلی از این آزمایش، بررسی تغییرات ضربان قلب جنین در پاسخ به حرکات اوست. در یک جنین سالم، درست مانند یک انسان بالغ، زمانی که جنین حرکت میکند، ضربان قلب او باید برای مدت کوتاهی افزایش یابد. این واکنش طبیعی نشاندهنده آن است که جنین اکسیژن کافی از جفت دریافت میکند و سیستم عصبی او به درستی در حال تکامل است.
[لینک داخلی پیشنهادی: برای اطلاعات بیشتر مقاله “روند رشد جنین در سه ماهه سوم بارداری” را مطالعه کنید.]
چرا خانم دکتر قاسمی، انجام نوار قلب جنین NST را تجویز میکند؟
زیرا خانم دکتر نسرین قاسمی، مانند دیگر پزشکان متخصص زنان و زایمان، انجام نوار قلب جنین NST را به عنوان یک روش استاندارد غربالگری برای اطمینان از سلامت جنین در شرایط خاص تجویز میکند. این شرایط به طور کلی به دو دسته مربوط به مادر و مربوط به جنین تقسیم میشوند:
شرایط مربوط به مادر
اگر مادر باردار دارای بیماریهای زمینهای یا شرایط خاصی در دوران بارداری باشد، پزشک برای جلوگیری از خطرات احتمالی، این تست را به صورت دورهای تجویز میکند. از جمله این موارد میتوان به گزینههای زیر اشاره کرد:
- ابتلا به دیابت بارداری یا دیابت نوع ۱ و ۲ قبل از بارداری
- فشار خون بالا یا مسمومیت بارداری (پرهاکلامپسی)
- ابتلا به بیماریهای خودایمنی، تیروئید یا بیماریهای کلیوی
- سابقه سقط جنین یا مردهزایی در بارداریهای قبلی
- گذشتن از تاریخ مقرر زایمان (بارداری طولانیتر از ۴۰ هفته)
شرایط مربوط به جنین
گاهی اوقات شرایط خود جنین ایجاب میکند که انجام نوار قلب جنین NST در دستور کار قرار گیرد:
- کاهش حرکات جنین: اگر مادر احساس کند حرکات جنین نسبت به روزهای قبل کمتر شده است.
- محدودیت رشد داخل رحمی (IUGR): زمانی که جنین طبق سونوگرافیها، رشد کافی نداشته باشد.
- مشکلات مایع آمنیوتیک: کاهش (الیگوهیدرامنیوس) یا افزایش بیش از حد (پلیهیدرامنیوس) مایع دور جنین.
- بارداریهای چندقلویی (دوقلو یا بیشتر).
اگر حرکات جنین شما کاهش یافته است، زمان را از دست ندهید و همین حالا برای رزرو نوبت انجام نوار قلب جنین باما تماس بگیرید.
بهترین زمان برای انجام نوار قلب جنین NST چه زمانی است؟
بر اساس پروتکلهای استاندارد پزشکی، انجام نوار قلب جنین NST معمولاً قبل از هفته ۲۶ تا ۲۸ بارداری انجام نمیشود. دلیل این امر آن است که سیستم عصبی جنین تا قبل از این زمان هنوز به قدری تکامل نیافته است که بتواند ضربان قلب را در پاسخ به حرکات تنظیم کند.
بهترین زمان طلایی برای شروع این تست، معمولاً از هفته ۲۸ تا ۳۲ بارداری به بعد است. اگر بارداری شما پرخطر ارزیابی شود، ممکن است پزشک از شما بخواهد که این تست را هفتهای یک یا حتی دو بار تا زمان زایمان انجام دهید. اما برای مادرانی که بارداری طبیعی و کمخطری دارند، معمولاً این تست تنها در ماههای آخر یا زمانی که از تاریخ زایمان گذشته باشد، تجویز میگردد.
مراحل انجام تست بدون استرس (NST)
بسیاری از مادران قبل از مراجعه به کلینیک دچار استرس میشوند، اما همانطور که از نام این تست پیداست، قرار نیست هیچگونه فشار یا استرسی به شما وارد شود. مراحل انجام نوار قلب جنین NST بسیار ساده و کاملاً بدون درد است.
اقدامات طلایی قبل از تست
برای اینکه جنین شما در طول تست بیدار و فعال باشد، پزشکان توصیه میکنند:
- حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از تست، یک وعده غذایی سبک یا یک میانوعده شیرین (مانند آبمیوه طبیعی یا چند عدد خرما) میل کنید. افزایش قند خون باعث تحریک و حرکت جنین میشود.
- قبل از شروع تست حتماً به سرویس بهداشتی بروید و مثانه خود را خالی کنید تا در طول تست که ممکن است بین 20 تا 40 دقیقه طول بکشد، کاملاً راحت باشید.
- لباس راحت و گشاد بپوشید تا دسترسی به شکم شما برای تکنسین آسان باشد.
زمان اجرا تست در مطب خانم دکتر قاسمی
۱. شما روی یک تخت راحت، معمولاً به پهلوی چپ دراز میکشید (دراز کشیدن به پهلوی چپ خونرسانی به جنین را به حداکثر میرساند).
۲. تکنسین یا پرستار مقداری ژل روی شکم شما میزند و دو سنسور (پروب) حساس را با کمربندهای کشی روی شکمتان محکم میکند. یکی از این سنسورها برای ثبت ضربان قلب جنین و دیگری برای ثبت انقباضات احتمالی رحم است.
۳. در طول انجام نوار قلب جنین NST، یک دکمه فشاری در اختیار شما قرار میگیرد. هر زمان که حرکت یا لگد جنین را احساس کردید، باید این دکمه را فشار دهید تا روی نوار ثبت شود. دستگاه به صورت خودکار تغییرات ضربان قلب را با حرکاتی که شما ثبت کردهاید تطبیق میدهد.
تفسیر نتایج انجام نوار قلب جنین NST
پس از پایان تست، نوار چاپ شده توسط متخصص زنان و زایمان بررسی میشود. تفسیر این تست به دو حالت کلی تقسیم میگردد:
نتیجه Reactive (واکنشپذیر یا طبیعی)
این بهترین نتیجهای است که میتوانید دریافت کنید. نتیجه Reactive به این معناست که جنین سالم است و اکسیژن کافی دریافت میکند. در یک جنین بالای ۳۲ هفته، نتیجه طبیعی زمانی حاصل میشود که در یک بازه ۲۰ دقیقهای، ضربان قلب جنین حداقل ۲ بار به میزان حداقل 15 ضربه در دقیقه (15>bpm) افزایش یابد و این افزایش حداقل 15 ثانیه طول بکشد.
نتیجه Non-Reactive (غیر واکنشپذیر)
اگر ضربان قلب جنین در طول تست (معمولاً پس از گذشت ۴۰ دقیقه) افزایشهای لازم و استاندارد را نشان ندهد، نتیجه تست Non-Reactive یا غیر واکنشپذیر اعلام میشود.
آیا نتیجه غیرطبیعی همیشه خطرناک است؟
خیر! دریافت نتیجه Non-Reactive در انجام نوار قلب جنین NST به هیچ وجه به معنای وجود مشکل قطعی نیست. در بسیاری از موارد، جنین در طول تست به سادگی خواب است! در این شرایط، پزشک ممکن است با ایجاد یک صدای ملایم (دستگاه تحریک صوتی) روی شکم، جنین را بیدار کند. مصرف داروهای خاص توسط مادر نیز میتواند باعث کاهش واکنش جنین شود. اگر با بیدار کردن جنین باز هم نتیجه تغییر نکرد، پزشک آزمایشهای تکمیلی مانند سونوگرافی بیوفیزیکال پروفایل (BPP) را تجویز میکند.
[لینک داخلی پیشنهادی: مطالعه مقاله “سونوگرافی بیوفیزیکال پروفایل چیست و چرا انجام میشود؟”]
تفاوت تست NST با اکوکاردیوگرافی قلب جنین چیست؟
بسیاری از مادران این دو تست را با هم اشتباه میگیرند. انجام نوار قلب جنین NST صرفاً برای بررسی ریتم ضربان قلب و واکنش آن به حرکات جنین در ماههای آخر بارداری است تا از اکسیژنرسانی صحیح مطمئن شویم. اما اکوکاردیوگرافی قلب جنین یک نوع سونوگرافی بسیار پیشرفته و تخصصی است که در اواسط بارداری (حدود هفته ۱۸ تا ۲۴) برای بررسی دقیق ساختار آناتومیک قلب، دریچهها و عروق خونی جنین انجام میشود تا ناهنجاریهای مادرزادی قلب تشخیص داده شوند.
هزینه انجام نوار قلب جنین NST چقدر است؟
هزینه این تست در سال ۱۴۰۵ بر اساس تعرفههای مصوب وزارت بهداشت تعیین میشود. مبلغ نهایی به عوامل مختلفی از جمله نوع مرکز درمانی (دولتی یا خصوصی)، پوشش بیمه پایه و تکمیلی شما و همچنین نیاز به تکرار تست بستگی دارد. به طور کلی، تست NST یک آزمایش مقرونبهصرفه و تحت پوشش اکثر بیمههاست.
سوالات متداول
خیر، این تست هیچگونه اشعهای (مانند اشعه ایکس) ندارد و از امواج صوتی ایمن برای ثبت ضربان قلب استفاده میکند؛ بنابراین برای مادر و جنین ۱۰۰٪ بیخطر است.
جای نگرانی نیست. معمولاً پرستار با دادن یک خوراکی شیرین به شما یا استفاده از یک محرک صوتی ملایم روی شکم، جنین را از خواب بیدار میکند.
به طور معمول این تست ۲۰ دقیقه زمان میبرد، اما اگر جنین خواب باشد، ممکن است پزشک زمان آن را تا ۴۰ الی ۶۰ دقیقه تمدید کند.
خیر، اتفاقاً توصیه میشود قبل از انجام تست یک وعده غذایی یا میانوعده میل کنید تا قند خونتان در سطح مناسبی باشد و جنین فعالتر شود.
سخن پایانی خانم دکتر قاسمی با شما
دوران بارداری پر از لحظات شگفتانگیز و گاهی پرالتهاب است. انجام نوار قلب جنین NST یکی از ابزارهای قدرتمند و کاملاً بیخطر پزشکی است که به ما کمک میکند از سلامت و شادابی مسافر کوچکتان اطمینان حاصل کنیم. اگر پزشک این تست را برای شما تجویز کرده است، بدون هیچگونه نگرانی و با آرامش کامل آن را انجام دهید.
برای رزرو نوبت تست NST در محیطی آرام و استاندارد با پیشرفتهترین دستگاهها، همین امروز با مشاورین ما تماس بگیرید یا از طریق رزرو آنلاین نوبت خود را ثبت کنید.
2 پاسخ
خوب بود
سلام، این یک دیدگاه است.
برای شروع مدیریت، ویرایش و پاک کردن دیدگاهها، لطفا بخش دیدگاهها در پیشخوان را ببینید.
تصاویر نویسندگان دیدگاه از Gravatar گرفته میشود.